Mistrzowie Polski Ekstraklasa – historia, statystyki, sezony

Rywalizacja o mistrzostwo Polski w piłce nożnej toczy się od 1920 roku. Rozgrywki rozpoczęły się zaraz po zakończeniu II Wojny Światowej, lecz pierwszego mistrza Polski wyłoniono rok później, a więc w 1921 roku. Kibice w Polsce co roku emocjonują się rozgrywkami ligowymi, w tym Ekstraklasą, która jest najwyższą klasą rozgrywkową w kraju.

Tylko drużyny rywalizujące na najwyższym szczeblu rozgrywek mogą pokusić się o tytuł mistrzowski. Na przestrzeni lat w lidze polskiej dochodziło do wielu zmian, które miały wpływ na system rozgrywek. Aby uatrakcyjnić rozgrywki dla kibiców i przede wszystkim stworzyć jeszcze lepsze warunki dla polskich klubów, które będą rywalizować na arenie międzynarodowej, zmieniano zasady rozgrywek. W tym tekście sprawdzimy, który zespół zdobywał mistrzostwo Polski, przedstawimy historię, zasady rozgrywek Ekstraklasy oraz obowiązujący w niej system. Co więcej, przeanalizujemy najciekawsze statystyki Ekstraklasy i wskażemy najbardziej utytułowanych mistrzów Polski w piłce nożnej. Zostań z nami, a dowiesz się wszystkiego o najwyższym poziomie rozgrywek piłkarskich w Polsce!

Ekstraklasa - historia i zasady rozgrywek
Ekstraklasa – historia i zasady rozgrywek

Ekstraklasa – historia i zasady rozgrywek

W Polsce PKO BP Ekstraklasa to najwyższa w hierarchii klasa męskich rozgrywek ligowych. Jest traktowana jako najwyższy szczebel centralny – pierwszy poziom ligowy. Jaka jest historia polskich rozgrywek ligowych oraz kiedy tak naprawdę sformalizowały się rywalizacje klubów piłkarskich w lidze?

Pojedynki klubów piłkarskich toczyły się w Polsce od 1920 roku, lecz pierwszy sezon rozgrywek nie został dokończony i ostatecznie nie udało się wyłonić mistrza Polski. W latach 1920-1926 obowiązywał w Polsce model pucharowy, lecz kluby oraz działacze piłkarscy coraz śmielej wnosili zastrzeżenia dotyczące tego systemu rozgrywek. Twierdzono, że spełnił on swoją rolę na samym początku, gdy tworzyły się struktury ligi piłkarskiej i wówczas sprawił, że klubowa piłka nożna w Polsce zyskała wielu zwolenników. Działacze w 1926 roku zgodnie twierdzili, że aktualnie model pucharowy nie jest w stanie sprostać wymaganiom czasu, jest przestarzały i nieadekwatny w stosunku do panującego stopnia rozwoju futbolu w kraju. 

W jaki sposób chciano zreformować rozgrywki ligowe? Przede wszystkim zespołowe pojedynki miałyby odbywać się w sposób nowoczesny, na zasadzie „każdy z każdym – mecz i rewanż”. Ponadto dążono do zwiększenia liczby drużyn, które bezpośrednio walczyłyby o tytuł mistrzowski. W efekcie 2 grudnia 1926 roku doszło do spotkania, które zaaranżowały lwowskie kluby: Pogoń Lwów, Czarni Lwów, Hasmonea Lwów. W Krakowie odbyła się konferencja, gdzie spotkali się przedstawiciele 12. klubów piłkarskich, którzy obradowali na temat reform. W konferencji wzięły udział także: Polonia Warszawa, Legia Warszawa, Warszawianka, ŁKS Łódź, Klub Turystów Łódź, Wisła Kraków, Warta Poznań, 1. FC Katowice oraz TKS Toruń. Warto zaznaczyć, że zaproszenie na obrady odrzuciły dwa kluby, które w tamtym czasie miały wysoką pozycję w krajowej piłce nożnej, a więc Cracovia i Ruch Hajduki Wielki – dzisiejszy Ruch Chorzów.

Betomania - STS kod promocyjny

Obrady dwunastu klubów trwały długo, lecz były bardzo owocne, ponieważ ustalono wszystkie najważniejsze kwestie. Wobec poczynionych decyzji zaplanowano kolejne spotkanie, które odbyło się dwa dni później. W tym samym gronie w Warszawie zapadły kluczowe decyzje dotyczące polskiej, klubowej piłki nożnej w dniach 4 i 5 grudnia 1926 roku. Wówczas utworzono nowy podmiot, którego robocza nazwa brzmiała: „Liga Polska”. Działała ona w ramach Polskiego Związku Piłki Nożnej, a jej celem była organizacja pierwszego sezonu ligi w systemie „wiosna-jesień”. Kolejną ważną datą jest 6 stycznia 1927 roku, kiedy to Liga Polska wybrała swoje kierownictwo.

W kolejnych miesiącach dochodziło do słownych przepychanek pomiędzy dwoma obozami. W dniach 26-28 lutego 1927 roku w Krakowie odbyło się 9. Walne Zgromadzenie PZPN, które potępiło zapowiadane zmiany systemu rozgrywkowego. Wówczas wykreowały się dwa obozy: „lwowsko-warszawski” oraz „krakowski”. Pierwszy z nich dążył do zmian, natomiast ten drugi był oponentem. Jakie były dalsze konsekwencje braku wypracowania wspólnego scenariusza? 1 marca 1927 roku Liga Polska wystąpiła ze struktur PZPN i rozpoczęła działalność pod oficjalną, nową nazwą – Polska Liga Piłki Nożnej, w skrócie PLPN. W ciągu kilku tygodni wzięło w niej udział prawie 60 klubów piłkarskich. W skład Ekstraklasy weszło 14 zespołów, natomiast pozostałe przypisano do kilku niższych lig okręgowych. Z kolei Cracovia była nadal przeciwna zmianom, więc jej miejsce w PLPN zajęła Jutrzenka Kraków. PZPN potępił założenie PLPN, natomiast 22 maja 1927 roku Polski Związek Piłki Nożnej ogłosił powstanie 16-drużynowej Klasy Państwowej, informując o obowiązującym systemie ligowym, który był pod kontrolą PZPN. W międzyczasie cały czas funkcjonowała PLPN, która była konkurencją dla ligi prowadzonej przez PZPN.

Do przełomu doszło 20 lipca 1927 roku, gdy zorganizowano wspólne spotkanie przedstawicieli PLPN i PZPN. Wówczas wypracowano kompromis, natomiast 30 października 1927 roku ogłoszono porozumienie. W grudniu 1927 roku w Krakowie odbyło się kolejne Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie PZPN, kiedy to zatwierdzono wszystkie ustalenia. Od tego momentu siedziba PZPN przeniosła się do Warszawy, a Cracovia dołączyła do PLPN. W pierwszych latach działalności w Lidze brała udział nieparzysta liczba drużyn. Uległo to zmianie w kolejnych sezonach.

Najwyższa klasa rozgrywkowa w Polsce w latach 1927-1939 nazywała się Liga, natomiast w latach 1948-2008 – I liga. W późniejszym czasie zmiana nazewnictwa ligi związana była z zaangażowaniem się sponsorów tytularnych rozgrywek. W XXI wieku Ekstraklasa nosiła następujące nazwy: Idea Ekstraklasa, Orange Ekstraklasa, T-Mobile Ekstraklasa, Lotto Ekstraklasa oraz PKO BP Ekstraklasa, która funkcjonuje do dziś. Piłkarskie zmagania toczą się cyklicznie co sezon i aktualnie bierze w nich udział osiemnaście najlepszych zespołów piłkarskich w kraju. Walczą one o wygranie ligi, czyli mistrzostwo Polski. Ekstraklasa w latach 1928-2005 była zarządzana przez PZPN, lecz od 18 listopada 2005 roku rozgrywkami zarządza Ekstraklasa SA. W rozgrywkach mogą brać wyłącznie profesjonalne kluby piłki nożnej, które mają status spółki akcyjnej.

System rozgrywek Ekstraklasa
System rozgrywek Ekstraklasa

System rozgrywek Ekstraklasa

Jak już wcześniej wspomnieliśmy, system rozgrywek w Ekstraklasie na przestrzeni lat ulegał modyfikacjom. W rozgrywkach ligowych uczestniczyły różne liczby zespołów, a także stosowano różnego rodzaju warianty. Najbardziej popularnym rozwiązaniem było rozgrywanie dwóch meczów w trakcie sezonu, jeden w roli gospodarza, natomiast drugi w roli gościa. Na przestrzeni lat w skład ligi wchodziło od 10 do 18 drużyn.

Przyjrzymy się systemowi rozgrywek, jaki zdecydowano się wprowadzić w XXI wieku, a dokładnie od sezonu 2013/2014. Rada Nadzorcza Ekstraklasy postanowiła, że przyjmie nową formułę rozgrywek. Polegała ona na tym, że w lidze brało udział 16 zespołów, a po rozegraniu 30. kolejek w fazie zasadniczej (mecz i rewanż) zespoły były dzielone na dwie różne grupy, natomiast zdobyte punkty dzielono przez dwa. W efekcie dokonano podziału drużyn, które zajęły miejsca 1-8 na grupę mistrzowską oraz klubów z lokat 9-16 na grupę spadkową. Najbardziej uprzywilejowane były zespoły, które zajęły cztery pierwsze miejsca w obu grupach, ponieważ rozgrywały cztery spotkania w roli gospodarza. Podział grup spowodował, że drużyny, które występowały w grupie mistrzowskiej, walczyły o tytuł mistrza Polski i udział w kwalifikacjach do europejskich pucharów, natomiast drużyny z grupy spadkowej musiały skupić się na walce o utrzymanie w lidze. W środowisku piłki nożnej ten system rozgrywek nazywano ESA-37.

Od sezonu 2017/2018 zrezygnowano z podziału punktów, lecz podział na dwie grupy nadal się utrzymał. Tak sytuacja wyglądała do sezonu 2020/2021, kiedy to definitywnie zrezygnowano z formatu ESA-37. W rozgrywkach wzięło udział 16 zespołów, które rozegrały 30 kolejek. Po zakończeniu rozgrywek z Ekstraklasy do I ligi spadł tylko jeden zespół, natomiast trzy awansowały. Wobec tego liczba drużyn w Ekstraklasie została zwiększona do 18. Aktualnie rywalizacja toczy się w systemie każdy z każdym – mecz i rewanż, a więc kluby muszą rozegrać w jednym sezonie 34 mecze. Zespół, który zakończy zmagania na pierwszym miejscu w tabeli, zostaje mistrzem Polski, natomiast trzy ostatnie drużyny, a więc z miejsc 16-18 spadają do I ligi.

Warto zaznaczyć, że mistrz Polski uzyskuje kwalifikacje do eliminacji Ligi Mistrzów UEFA, natomiast pozostałe dwie drużyny z podium przystępują do eliminacji Ligi Konferencji UEFA. Do el. LKE przystępują także zdobywcy Pucharu Polski. Jeżeli krajowe trofeum zdobędzie mistrz Polski, to w kwalifikacjach Ligi Konferencji bierze udział czwarta drużyna w tabeli.

Statystyki Ekstraklasy

Statystyki Ekstraklasy

Na przestrzeni lat barwy klubów Ekstraklasy reprezentowało wielu znakomitych zawodników, wybitnych reprezentantów Polski. Zespoły podczas każdego sezonu walczą o tytuł mistrza Polski, natomiast zawodnicy o indywidualne wyróżnienia. W historii Ekstraklasy zapisał się Ernest Pohl, który do dziś jest najskuteczniejszym zawodnikiem. Podczas występów w Górniku Zabrze i Legii Warszawa zdobył on 186 bramek. O dwa trafienia mniej zanotował Lucjan Brychczy, natomiast po 167 bramek zdobył Gerard Cieślik i Tomasz Frankowski.

Rekordzistą pod kątem występów na boiskach Ekstraklasy jest Łukasz Surma, który zanotował 559 meczów w najwyższej klasie rozgrywkowej w Polsce. Pomocnik uczynił to, reprezentując barwy takich klubów jak: Wisła Kraków, Ruch Chorzów, Legia Warszawa, Lechia Gdańsk.

W regulaminie dotyczącym strojów meczowych w Ekstraklasie znalazł się zapis, który umożliwia umieszczanie nad herbem gwiazdki, która symbolizuje liczbę zdobytych tytułów mistrzowskich. W efekcie kibice, oglądając mecz w telewizji, w szybki sposób mogą oszacować, ile mistrzów Polski ma dany zespół.

  • Biała gwiazdka – od 1 do 4 tytułów mistrza Polski
  • Srebrna gwiazdka – od 5 do 9 tytułów mistrza Polski
  • Złota gwiazdka – 10 tytułów mistrza Polski lub więcej
Mistrzowie Ekstraklasy w poszczególnych sezonach
Mistrzowie Ekstraklasy w poszczególnych sezonach

Mistrzowie Ekstraklasy w poszczególnych sezonach

Walka o tytuł mistrza Polski i zwycięstwo w Ekstraklasie zazwyczaj jest emocjonująca. Na przestrzeni lat mistrzowski tytuł w Polsce wywalczyło 18 różnych klubów piłkarskich. Najwięcej razy pierwsze miejsce zajmowała Legia Warszawa – 15 razy, natomiast Ruch Chorzów i Górnik Zabrze to 14-krotni mistrzowie Polski. Z kolei 13 tytułów ma Wisła Kraków. Warto zaznaczyć, że Kraków jest jedynym miastem, które może pochwalić się trzema drużynami mistrzowskimi. Oprócz Wisły Kraków tytuł zdobyły także Cracovia oraz Garbarnia Kraków. W historii rozgrywek zdarzały się zespoły, które nie były typowane przez ekspertów, jako faworyci do tytułów mistrzowskich. Możemy tutaj wskazać np. Zagłębie Lubin, Szombierki Bytom, Piast Gliwice.

RokMistrzWicemistrz3. miejsce
1921CracoviaPolonia WarszawaWarta Poznań
1922Pogoń LwówWarta PoznańCracovia
Łódzki KS
1923Pogoń LwówWisła KrakówPolonia Warszawa
Warta Poznań
1925Pogoń LwówWarta PoznańWisła Kraków
1926Pogoń LwówPolonia WarszawaWarta Poznań
1927Wisła Kraków1.FC KatowiceWarta Poznań
1928Wisła KrakówWarta PoznańLegia Warszawa
1929Warta PoznańGarbarnia KrakówWisła Kraków
1930CracoviaWisła KrakówLegia Warszawa
1931Garbarnia KrakówWisła KrakówLegia Warszawa
1932CracoviaPogoń LwówWarta Poznań
1933Ruch Hajduki WielkiePogoń LwówWisła Kraków
1934Ruch Hajduki WielkieCracoviaWisła Kraków
1935Ruch Hajduki WielkiePogoń LwówWarta Poznań
1936Ruch Hajduki WielkieWisła KrakówWarta Poznań
1937CracoviaAKS ChorzówRuch Hajduki Wielkie
1938Ruch Hajduki WielkieWarta PoznańWisła Kraków
1946Polonia WarszawaWarta PoznańAKS Chorzów
1947Warta PoznańWisła KrakówAKS Chorzów
1948CracoviaWisła KrakówRuch Chorzów
1949Wisła KrakówCracoviaLech Poznań
1950Wisła KrakówRuch ChorzówLech Poznań
1951Ruch ChorzówWisła KrakówAKS Chorzów
Polonia Warszawa
1952Ruch ChorzówPolonia BytomCracovia
Wisła Kraków
1953Ruch ChorzówWawel KrakówWisła Kraków
1954Polonia BytomŁódzki KSRuch Chorzów
1955Legia WarszawaZagłębie SosnowiecRuch Chorzów
1956Legia WarszawaRuch ChorzówLechia Gdańsk
1957Górnik ZabrzeGwardia WarszawaŁódzki KS
1958Łódzki KSPolonia BytomGórnik Zabrze
1959Górnik ZabrzePolonia BytomGwardia Warszawa
1960Ruch ChorzówLegia WarszawaGórnik Zabrze
1961Górnik ZabrzePolonia BytomLegia Warszawa
1962Polonia BytomGórnik ZabrzeZagłębie Sosnowiec
1962/63Górnik ZabrzeRuch ChorzówZagłębie Sosnowiec
1963/64Górnik ZabrzeZagłębie SosnowiecOdra Opole
1964/65Górnik ZabrzeSzombierki BytomZagłębie Sosnowiec
1965/66Górnik ZabrzeWisła KrakówPolonia Bytom
1966/67Górnik ZabrzeZagłębie SosnowiecRuch Chorzów
1967/68Ruch ChorzówLegia WarszawaGórnik Zabrze
1968/69Legia WarszawaGórnik ZabrzePolonia Bytom
1969/70Legia WarszawaRuch ChorzówGórnik Zabrze
1970/71Górnik ZabrzeLegia WarszawaZagłębie Wałbrzych
1971/72Górnik ZabrzeZagłębie SosnowiecLegia Warszawa
1972/73Stal MielecRuch ChorzówGwardia Warszawa
1973/74Ruch ChorzówGórnik ZabrzeStal Mielec
1974/75Ruch ChorzówStal MielecŚląsk Wrocław
1975/76Stal MielecGKS TychyWisła Kraków
1976/77Śląsk WrocławWidzew ŁódźGórnik Zabrze
1977/78Wisła KrakówŚląsk WrocławLech Poznań
1978/79Ruch ChorzówWidzew ŁódźStal Mielec
1979/80Szombierki BytomWidzew ŁódźLegia Warszawa
1980/81Widzew ŁódźWisła KrakówSzombierki Bytom
1981/82Widzew ŁódźŚląsk WrocławStal Mielec
1982/83Lech PoznańWidzew ŁódźRuch Chorzów
1983/84Lech PoznańWidzew ŁódźPogoń Szczecin
1984/85Górnik ZabrzeLegia WarszawaWidzew Łódź
1985/86Górnik ZabrzeLegia WarszawaWidzew Łódź
1986/87Górnik ZabrzePogoń SzczecinGKS Katowice
1987/88Górnik ZabrzeGKS KatowiceLegia Warszawa
1988/89Ruch ChorzówGKS KatowiceGórnik Zabrze
1989/90Lech PoznańZagłębie LubinGKS Katowice
1990/91Zagłębie LubinGórnik ZabrzeWisła Kraków
1991/92Lech PoznańGKS KatowiceWidzew Łódź
1992/93Lech PoznańLegia WarszawaŁódzki KS
1993/94Legia WarszawaGKS KatowiceGórnik Zabrze
1994/95Legia WarszawaWidzew ŁódźGKS Katowice
1995/96Widzew ŁódźLegia WarszawaHutnik Kraków
1996/97Widzew ŁódźLegia WarszawaOdra Wodzisław Śląski
1997/98Łódzki KSPolonia WarszawaWisła Kraków
1998/99Wisła KrakówWidzew ŁódźLegia Warszawa
1999/00Polonia WarszawaWisła KrakówRuch Chorzów
2000/01Wisła KrakówPogoń SzczecinLegia Warszawa
2001/02Legia WarszawaWisła KrakówAmica Wronki
2002/03Wisła KrakówDyskobolia Grodzisk WielkopolskiGKS Katowice
2003/04Wisła KrakówLegia WarszawaAmica Wronki
2004/05Wisła KrakówDyskobolia Grodzisk WielkopolskiLegia Warszawa
2005/06Legia WarszawaWisła KrakówZagłębie Lubin
2006/07Zagłębie LubinGKS BełchatówLegia Warszawa
2007/08Wisła KrakówLegia WarszawaDyskobolia Grodzisk Wielkopolski
2008/09Wisła KrakówLegia WarszawaLech Poznań
2009/10Lech PoznańWisła KrakówRuch Chorzów
2010/11Wisła KrakówŚląsk WrocławLegia Warszawa
2011/12Śląsk WrocławRuch ChorzówLegia Warszawa
2012/13Legia WarszawaLech PoznańŚląsk Wrocław
2013/14Legia WarszawaLech PoznańRuch Chorzów
2014/15Lech PoznańLegia WarszawaJagiellonia Białystok
2015/16Legia WarszawaPiast GliwiceZagłębie Lubin
2016/17Legia WarszawaJagiellonia BiałystokLech Poznań
2017/18Legia WarszawaJagiellonia BiałystokLech Poznań
2018/19Piast GliwiceLegia WarszawaLechia Gdańsk
2019/20Legia WarszawaLech PoznańPiast Gliwice
2020/21Legia WarszawaRaków CzęstochowaPogoń Szczecin
2021/22Lech PoznańRaków CzęstochowaPogoń Szczecin
Mistrzowie Polski

Kto mistrzem Polski 2022/23?

Przed rozpoczęciem sezonu 2022/2023 wielu ekspertów wśród faworytów do tytułu typowało Lecha Poznań, Raków Częstochowa i Legię Warszawa. W trwających rozgrywkach najlepiej prezentuje się Raków, który jest liderem PKO BP Ekstraklasy. Podopieczni trenera Marka Papszuna prezentują wysoką formę i wydaje się, że mają olbrzymie szanse, aby zdobyć premierowy tytuł dla swojego klubu.

Najbardziej utytułowani mistrzowie Ekstraklasy w piłce nożnej

Wśród polskich klubów najbardziej utytułowanym zespołem jest Legia Warszawa, która 15-krotnie sięgała po mistrzowski tytuł. Dodatkowo „Wojskowi” 13 razy zajmowali drugie miejsce, a 12 razy uplasowali się na najniższym stopniu podium. W klasyfikacji zasłużonych klubów wysokie miejsca zajmują także: Ruch Chorzów, Górnik Zabrze, Wisła Kraków.

Lp.Nazwa drużynySez.Tyt. lig.MPkt
1.Legia Warszawa861523913468
2.Wisła Kraków821422322927
3.Górnik Zabrze651419052433
4.Ruch Chorzów771320702428
5.Lech Poznań62818092348
6.ŁKS Łódź66217561785
7.Pogoń Szczecin50015061657
8.Śląsk Wrocław44213621583
9.Widzew Łódź36411001399
10.Zagłębie Lubin34210821386
Najbardziej utytułowani mistrzowie Ekstraklasy

Najlepsi strzelcy Ekstraklasy wszechczasów

Podczas występów w Ekstraklasie wielu zawodników błyszczało skutecznością, lecz tylko niektórzy zdołali zdobyć 100 bramek i znaleźć się w elitarnym „Klubie 100”. Warto zaznaczyć, że należą do niego sami Polacy.

Najlepsi strzelcy w historii Ekstraklasy:

  • Ernest Pohl (Górnik Zabrze, Legia Warszawa) – 186
  • Lucjan Brychczy (Legia Warszawa) – 182
  • Gerard Cieślik (Ruch Chorzów) – 167
  • Tomasz Frankowski (Jagiellonia Białystok, Wisła Kraków) – 167
  • Teodor Peterek (Ruch Chorzów) – 155 + 1
  • Włodzimierz Lubański (Górnik Zabrze) – 155
  • Kazimierz Kmiecik (Wisła Kraków) – 153
  • Paweł Brożek (Wisła Kraków, GKS Katowice) – 149
  • Jan Liberda (Polonia Bytom) – 147
  • Teodor Anioła (Lech Poznań) – 139
  • Fryderyk Scherfke (Warta Poznań) – 134

FAQ

Klubowe rozgrywki w piłce nożnej mężczyzn w Polsce funkcjonują od ponad 100 lat. W tym czasie tytuł mistrza Polski zdobyło kilkanaście klubów. Poniżej prezentujemy odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania.

Kto ma najwięcej tytułów Mistrza Polski?

Legia Warszawa zdobyła 15 tytułów mistrza Polski, co jest najlepszym rezultatem.

Kto jest mistrzem Ekstraklasy?

Zwycięzcą Ekstraklasy w sezonie 2021/2022 jest Lech Poznań. „Kolejorz” jest aktualnym mistrzem Polski.

Kto ma najwięcej bramek w historii Ekstraklasy?

Najwięcej bramek w historii Ekstraklasy ma Ernest Pohl, który zaliczył 186 trafień.

5/5 - (1 vote)
Subscribe
Powiadom o
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments